Apple ve Samsung'dan ŞOK Performans! Onarılabilirlik Raporu Açıklandı: Neden Cihazlarınızı Tamir Ettiremiyorsunuz?
U.S. PIRG'nin 2026 Onarılabilirlik Raporu, teknoloji devlerinin ürünlerini tamir etme kolaylığı konusundaki zayıf performansını gözler önüne serdi. Apple ve Samsung, puanlama tablosunda beklenmedik şekilde alt sıralarda yer alırken, bu durum kullanıcıların tepkisini çekiyor.
Teknoloji dünyasının iki devi, Apple ve Samsung, akıllı telefon ve dizüstü bilgisayar ürünlerinin tamir edilebilirliği konusunda yayımlanan son raporla adeta tabir-i caizse sınıfta kaldı. ABD merkezli bağımsız araştırma kuruluşu U.S. PIRG Education Fund tarafından hazırlanan ve "Failing the Fix" (Tamiri Başarısızlıkla Sonuçlananlar) adıyla duyurulan 2026 Onarılabilirlik Raporu, teknoloji severleri şaşırttı. Rapor, cihazların ne kadar kolay sökülebildiği, yedek parça bulunabilirliği, onarım kılavuzlarının erişilebilirliği ve üreticilerin sunduğu yazılım desteği gibi kritik faktörleri mercek altına alarak firmaların performansını puanladı.
Tüketici Hakları Teperde: Üreticiler Neden Tamirden Kaçınıyor?
Raporda, akıllı telefonlar için Avrupa Birliği'nin EPREL sistemi ve dizüstü bilgisayarlar için Fransa'nın onarım yapılabilirlik endeksi gibi uluslararası standartlar temel alındı. Bu kapsamlı değerlendirme sonucunda, Apple akıllı telefon kategorisinde D-, Samsung ise D puanı alarak listenin en alt sıralarına demir attı. Özellikle Apple'ın, cihazlarının sökülmesindeki zorluklar, yoğun yapıştırıcı kullanımı ve kritik bileşenlerin (örneğin Face ID sensörleri) değişimindeki ciddi sınırlamalar nedeniyle düşük puan aldığı belirtildi. Activation Lock gibi özelliklerin, çalışan parçaların dahi başka cihazlarda kullanılmasını engelleyerek ürünlerin ömrünü kısalttığı vurgulandı.
Diğer yandan, akıllı telefon kategorisinde Motorola'nın B+ gibi yüksek bir notla zirveye yerleşmesi, teknoloji devlerinin bu konudaki zayıflığını daha da belirginleştirdi. Google'ın C- puanı ile orta sıralarda yer alması ise beklenmedik bir sonuç olarak dikkat çekti. Dizüstü bilgisayar segmentinde ise Asus'un B+ ile liderliği göğüslemesi, sektördeki genel eğilimin bir yansıması oldu.
Umud Işığı mı, Yoksa Göz Boyama mı? Üreticilerden Gelen Gelişmeler
Raporda, üreticilerin onarılabilirlik konusunda hala istenen seviyede olmadığı açıkça belirtilse de, bazı firmaların bu alanda attığı adımlar da göz ardı edilmedi. Apple'ın, iPhone 16 serisi ve iOS 18 ile gelen Repair Assistant gibi özelliklerle orijinal parçaların yeniden kalibre edilerek kullanılmasını sağladığı, ayrıca yeni modellerde elektrikle serbest bırakılabilen yapıştırıcı ve standart vida gibi iyileştirmeler yaptığı belirtildi. Samsung'un da 2022'de başlattığı kendi kendine onarım programı sayesinde parça ve servis seçeneklerini genişlettiği ifade edildi.
Ancak raporda, fiziksel onarımın yanı sıra yazılım ve güvenlik güncellemelerinin de cihazların kullanım ömrünü belirleyen kritik bir faktör olduğu vurgulandı. EPREL sisteminin bu nedenle üreticinin sunduğu yazılım desteği süresini de puanlamaya dahil etmesi, daha kapsamlı bir değerlendirmenin önünü açıyor. Bu durum, özellikle eskiyen ancak hala işlevsel olan cihazların güncel teknolojiyle ne kadar uyumlu kalacağı sorusunu da beraberinde getiriyor.
Sektör Ne Yöne Evriliyor?
Peki, teknoloji devi Apple ve Samsung neden bu kadar düşük puanlar aldı? Uzmanlar, firmaların kâr marjlarını yüksek tutma eğilimlerinin, tamir edilebilirliği zorlaştıran tasarımları ve parça politikalarını tetiklediğini düşünüyor. Tüketicilerin ise daha uzun ömürlü, kolay tamir edilebilir ve çevre dostu ürünler talep etme yönünde artan bir bilinç seviyesine sahip olduğu gözlemleniyor. Önümüzdeki yıllarda bu raporların, üreticileri daha şeffaf ve tüketici odaklı politikalara yönlendirmesi bekleniyor.