Çocuğunuzun Geleceği Tehlikede Olabilir! Sosyal Medya Paylaşımları Velayetinizi Kaybetmenize Yol Açabilir Mi?
Anne babaların sosyal medyada çocuklarıyla ilgili yaptığı paylaşımlar, artık ciddi hukuki sonuçlar doğurabiliyor. Uzmanlar, 'çocuğun üstün yararı' ilkesi çerçevesinde bu tür paylaşımların velayetin kaldırılmasına kadar gidebileceği konusunda uyarıyor.
Sosyal medya platformlarında çocukların fotoğraflarını ve videolarını paylaşma eğilimi, giderek artan bir hızla devam ederken, bu durumun beraberinde getirdiği riskler de gün yüzüne çıkıyor. Bir zamanlar teknoloji devi Meta'nın CEO'su Mark Zuckerberg'in dahi çocuklarının yüzlerini emoji ile gizleyerek paylaşımlar yapması, bu konudaki hassasiyeti ve potansiyel tehlikeleri gözler önüne sermişti. Zuckerberg'in bu hamlesi, kendi platformlarına dahi tam güvenmediği ve çocukların dijital dünyadaki güvenliği konusunda ciddi endişeler taşıdığı şeklinde yorumlanmıştı.
Dijital Dünyanın Karanlık Yüzü: Pedofili ve Şantaj Tehdidi
Siber güvenlik uzmanları, sosyal medyada paylaşılan çocuk görsellerinin, kötü niyetli kişilerin eline geçerek çocuk istismarı ve pedofili gibi korkunç suçlara zemin hazırlayabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Siber Güvenlik Uzmanı Alev Akkoyunlu, “Bir içeriği silseniz bile o platformun sahibi silmiyor, başka bir alanda yedekliyor olabilir. Bazen internet ortamında paylaşılmış bir resim istenmeyen kötü niyetli kişilerin ellerine geçip çocuklarımızı suiistimal etmek için kullanılabiliyor. Daha da ötesi, şantaj ve tehdit gibi fayda sağlamak isteyen birçok olaya şahit olabiliyoruz” diyerek, dijital ortamda paylaşılan her bilginin kalıcı olabileceği ve kötüye kullanılma potansiyeli taşıdığına dikkat çekiyor.
'Çocuğun Üstün Yararı' İlkesi ve Hukuki Sorumluluklar
Ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili sosyal medya paylaşımları, artık sadece kişisel bir tercih olmaktan çıkıp, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması kapsamında ciddi hukuki sorumluluklar doğuruyor. Avukat Zühal Akbel, bu konuda yaptığı değerlendirmelerde, hukukun temel esası olan 'çocuğun üstün yararı' ilkesinin sosyal medya paylaşımlarında nasıl somutlaştırılması gerektiğini açıklıyor. Bu ilke, çocuğun bedensel, ruhsal, zihinsel ve sosyal gelişiminin en iyi şekilde sağlanmasını hedeflerken, ebeveynlere çocuklarını koruma yükümlülüğü getiriyor. Yapılan her paylaşım, bu kıstaslar çerçevesinde hukuki bir değerlendirmeye tabi tutuluyor.
Velayet Davalarında Dijital Ayak İzleri
Sosyal medyada yapılan paylaşımların, ilerleyen yaşlarda çocukların ebeveynlerine karşı dava açmasına zemin hazırlayabileceği de önemli bir detay olarak öne çıkıyor. Çocuk 18 yaşına geldiğinde, geçmişte kişilik haklarına zarar veren veya mahremiyetini ihlal eden paylaşımlar nedeniyle ebeveynlerine karşı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı bulunuyor. Türk Ceza Kanunu'ndaki zamanaşımı süreleri de dikkate alındığında, çocuğun 18 yaşını doldurduğu günden itibaren şikayet hakkının başladığı ve bu sürenin hak kaybına uğramadan kullanılabileceği belirtiliyor. Ayrıca, hukuka aykırı olarak nitelendirilen paylaşımların kaldırılması ve erişimin engellenmesi de talep edilebiliyor.
Hangi Paylaşımlar Velayetin Feshine Yol Açabilir?
Bir paylaşımın suç teşkil etmesi için mutlaka küçük düşürücü olmasına gerek olmadığı, çocuğun mahremiyetine yönelik sıradan bir görüntünün dahi ceza kapsamına girebileceği vurgulanıyor. Burada kilit nokta, ilgili kişinin rızasının olup olmadığı. Ebeveynlerin, çocuklarının velayet hakkı kapsamında hareket ederken yetki alanlarının sınırsız olmadığını unutmamaları gerekiyor. Türk Medeni Kanunu'na göre velayet hakkı, çocuğun zihinsel, fiziksel gelişimini ve eğitimini kapsayan ciddi bir sorumluluk getiriyor. Her paylaşım hukuka aykırı kabul edilmese de, paylaşımın içeriği, kapsamı, hukuka uygunluğu ve en önemlisi çocuğun üstün yararı ilkesine aykırı olup olmadığı titizlikle inceleniyor. Velayetin kötüye kullanıldığına dair delil kabul edilebilecek türden paylaşımlar, çocuğun aleyhine olabilecek her türlü durum, velayet hakkının yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.
Kaan Arslan
Gündem & Siyaset Yazarı
Bu yazı yazarımızın sitemizde yayınlanan köşe yazılarından biridir. Yazarımıza ait diğer tüm köşe yazılarına ve analizlere yukarıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.