Kar Zirvelerinden Gelen Tehlikeyi Dizginlediler: Rize'de Minareyi Yerle Bir Eden Gelenek Şaşırttı!
Rize'nin İkizdere ilçesindeki Meşeköy sakinleri, çığ tehlikesine karşı geliştirdiği 15 yıllık yaratıcı çözümle kışa hazırlanıyor. Karzavan Yaylası'ndaki cami minaresi, her kış öncesi kontrollü bir şekilde yere indiriliyor.
Karadeniz'in Yaratıcı Savunması: Çığdan Korunan Minarenin Hikayesi
Rize'nin yemyeşil doğası ve zorlu coğrafyası, beraberinde eşsiz yaşam mücadelelerini de getiriyor. İkizdere ilçesine bağlı Meşeköy'ün sakinleri, her yıl kış mevsiminin getirdiği amansız çığ tehlikesine karşı geliştirdikleri olağanüstü bir yöntemle adlarından söz ettiriyor. 2 bin 100 metre rakımdaki Karzavan Yaylası'nda bulunan ve yaz aylarında cemaatle buluşan tek katlı caminin ince uzun minaresi, kış şartlarının zorluğunu avantaja çeviren bir zekanın ürünü.
Yıkıcı doğa olaylarına karşı koyamayan minarenin akıbeti, köylülerin üstün zekası sayesinde bambaşka bir boyuta taşındı. Çelik varillerin ustaca birleştirilmesiyle inşa edilen 7 metrelik bu zarif yapı, yıllardır kış öncesi adeta bir hazırlık sürecinden geçiyor. Makara ve çelik tel sistemiyle elle kolayca hareket ettirilebilen minare, her kış yaklaşırken kontrollü bir şekilde yere indiriliyor. Bu sayede, doğanın acımasız gücü karşısında sessizce yıkılmaktansa, insan eliyle güvence altına alınıyor.
Geri Dönüş ve Kış Hazırlığı: Bir Gelenek Haline Gelen Minare İndirme
Yaz aylarında yaylada hayat bulan Meşeköy sakinleri, sonbaharın yaklaşmasıyla birlikte büyük şehirlere veya daha korunaklı yerlere göç ediyor. Ancak bu geri dönüş yolculuğu, doğayla mücadelelerinin de bir parçası. Kışın habercisi olan soğuk rüzgarlar estiğinde, köylüler son bir kez daha Karzavan Yaylası'na akın ediyor. Amaçları, yazın göğe yükselen cami minaresini, kışın en büyük tehdidi olan kar ve çığdan korumak.
Yaylacılardan Muhammet Kan, bu geleneğin kökenini ve amacını şu sözlerle açıklıyor: "Daha önce çığ altında kaldığı için bugün geldik, arkadaşlarla toplandık, bunu indirdik. Şimdi bağlayacağız. Çığdan korumak istiyoruz minaremizi. Burada yaşayan insanlar bu fikri ortaya attılar. Geliyorlar, minarelerini indiriyorlar, kaldırıyorlar, kullanıma hazır halde tutuyorlar. Minareyi de böyle yatırdığımız zaman artık çığ tehlikesinden de kurtarmış olduk. Yaylada yaşayan rahmetli büyüklerimizin üstün zekası. Duymadık, burası da meşhur oldu." Bu ifadeler, yöntemin kökeninin yüzyıllar öncesine dayandığını ve nesilden nesile aktarılan bir bilgelik olduğunu gösteriyor.
Misafirlerin Gözünden: Olağanüstü Bir Çözüme Tanık Olmak
Yaylaya misafir olarak gelen ve bu ilginç ana tanıklık edenlerden Muharrem Yelkenci, yaşadığı deneyimi paylaşıyor: "Burada arkadaşa misafirliğe geldik ve bu vesileye tanık olduk, cami minaremizi indirme vesilesine. İşte her sene burada çığ tehlikesi olduğundan dolayı cami minaresi indiriliyor. Yaz başı tekrardan kaldırıyorlar. Kış geliyor, mevsim yaklaşıyor diye minareyi indirdi arkadaşlar, hep beraber biz de yardımcı olduk." Yelkenci'nin sözleri, bu geleneğin sadece köylüler için değil, aynı zamanda bölgeye gelen misafirler için de unutulmaz bir deneyim olduğunu ortaya koyuyor.
15 Yıllık Başarı: Karadeniz Mühendisliğinin İtalyan Usulü Değil, Kendi Stili
Yaklaşık 15 yıldır bu sistemi başarıyla uygulayan Beytül Kahraman, yöntemin etkinliğini ve sürdürülebilirliğini vurguluyor: "Her sene yaptığımız gibi tekrar minareyi indirdik; kışın kardan, fırtınadan, çığdan kurtarmak için. Bu zamanlarda indiriyoruz. Yazın, işte yaz başı, bahar tekrar kaldırıyoruz yukarıya, minare faaliyete geçiyor. 13-15 senedir böyle bir çözüm bulduk, iyi de oldu. Çığ aldığından dolayı minarede sıkıntı oluyordu. Devamlı yap boz. Böyle olduğunda kurtardık. Tabii bizim Karadenizlilerin üstün zekası böyle bir çare buldu, böyle bir çözüm buldu." Kahraman'ın bu açıklamaları, bölge insanının doğayla uyum içinde yaşama becerisini ve karşılaştıkları zorluklara getirdikleri pratik ve akılcı çözümleri gözler önüne seriyor. Bu gelenek, hem kültürel bir miras olmaya devam ediyor hem de doğanın gücü karşısında insanın zekasıyla nasıl başa çıkabileceğinin canlı bir kanıtı olarak öne çıkıyor. Bahar aylarında yeniden havaya kaldırılacak olan minare, yeniden gökyüzüyle buluşmaya hazırlanacak.
Kaan Arslan
Gündem & Siyaset Yazarı
Bu yazı yazarımızın sitemizde yayınlanan köşe yazılarından biridir. Yazarımıza ait diğer tüm köşe yazılarına ve analizlere yukarıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.