Trafikte Göz Kamaştıran Tehlike: Sertifikasız 'Xenon' Farlar Can Alıyor!
Türkiye yollarında 'Xenon' diye bilinen sertifikasız LED farlar, sürücülerin hem görüşünü bozuyor hem de göz sağlığını tehdit ediyor. Uzmanlar, bu tehlikeli aydınlatmaların ithalatının yasaklanması gerektiğini belirtiyor.
Son dönemde trafikte seyreden sürücüler, karşı şeritten veya arkalarından yaklaşan araçların farlarından yayılan yoğun ışık nedeniyle büyük rahatsızlık yaşıyor. Özellikle 'Xenon' olarak bilinen ve aslında sertifikasız LED teknolojisine sahip bu farlar, bazen öyle şiddetli bir aydınlatma sunuyor ki, sürücülerin bir süre hiçbir şey görmesini engelliyor. Bu durum, sosyal medyada sürücülerin günlük şikayetlerine dönüşürken, yetersiz denetimler nedeniyle bu tehlikeli aydınlatmaların kullanımı adeta bir salgın gibi yayılıyor.
'Şimşek Etkili' Farların Gizli Tehlikesi
Piyasada genellikle Uzak Doğu, özellikle de Çin menşeli olarak bulunan ve internet üzerinden 800-900 TL gibi fiyatlara satılan bu farların, herhangi bir sertifikasyona sahip olmadığı ortaya çıktı. 'Şimşek etkili' gibi pazarlanan bu ürünlerin standartların üzerinde elektrik çektiği ve doğru optik verilere sahip olmadığı için hem araçların elektrik sistemleri için risk oluşturduğu hem de yol güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiği belirtiliyor.
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS Derneği) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, bu lambaların resmi adının ‘değiştirilebilir LED lambalar’ olduğunu vurgulayarak, “Bu lambalar olması gereken elektriksel değerlerin üzerinde olup optik verilere sahip değil. Bu nedenle araçlarda elektriksel tehlikeye sebep olmakta ve yol güvenliğini tehdit etmekte” dedi. Özçete, standart dışı bu ürünlerin piyasada kontrolsüzce yer bulmasının, güvenli bir trafik ortamı için büyük bir engel teşkil ettiğini sözlerine ekledi.
Uluslararası Standartlar ve Türkiye'deki Boşluk
Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre kamuya açık yollarda kullanılacak her araç parçasının, özellikle de far ve lambaların E sertifikasına sahip olması gerektiğini hatırlatan Özçete, “Ancak değiştirilebilen LED lambalar için dünyada henüz bir standart geliştirilmedi. ECE standardı yok. Bu nedenle E sertifikası alınamamakta” açıklamasını yaptı. Avrupa'da bu tür lambaların kullanılabilmesi için araç bazlı onay mekanizmaları geliştirildiğini belirten Özçete, Türkiye'de ise trafik muayenelerinde ve polis çevirmelerinde bu ürünlere yönelik yeterli denetimin yapılmadığını ifade etti. Bu durumun, kullanıcı sayısının artmasına ve dolayısıyla yol güvenliğinin tehlikeye girmesine yol açtığını söyledi.
Ali Özçete, uluslararası uygunluk onayı bulunmayan tüm ürünlerin Türkiye’ye ithalatının ve satışının yasaklanması gerektiğini vurgulayarak, “Bu ürünlerin satışı, ECE normu oluşana kadar, uluslararası akredite bir kurumdan araç bazlı olarak uygunluk alan markalarca yapılmalı ve yol güvenliği sağlanmalı” çağrısında bulundu.
Avrupa'da Cezası Ağır, Türkiye'de Uygulama Yok
ALMANYA, Avusturya ve Fransa gibi birçok Avrupa ülkesinde bu tür değiştirilebilir LED lambaların kullanımının yasak olduğunu belirten Özçete, “TÜV tarafından uygunluk verilen ürünler sadece uygunluk verilen araçlarda kullanılabiliyor. Onaysız ampul kullanan sürücülerin Avrupa’da araçları bağlanıyor ve ehliyetlerine belirli süre el konuluyor. Türkiye’de ise yönetmelikle belirtilen sertifikasyon bulunmadığı için trafik polisleri tarafından araçların bağlanması teknik olarak mümkün olsa da, pratikte uygulanamıyor” dedi. Bu durumun, sürücülerde bir cezasızlık algısı yarattığını ve tehlikeli ürünlerin kullanımını teşvik ettiğini belirtti.
Göz Sağlığı Üzerindeki Olumsuz Etkiler
Sağlık sektörü temsilcileri de bu LED lambaların hem sürücülerin yolla olan dikkatini dağıtması hem de uzun süreli maruz kalındığında göz sağlığını bozması nedeniyle büyük risk taşıdığını belirtiyor. Medipol Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Sevil Karaman, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Değiştirilebilir LED lambalar, karşıdan gelen sürücüler için rahatsız edici, kamaşmaya ve görme yeteneğinde azalmaya neden olan bir etkiye sahip. Çünkü bu farlar, geleneksel farlardan iki-üç kat fazla ışık yayar” dedi.
Doç. Dr. Karaman, bu yüksek parlaklığın gözlerde ‘rahatsızlık kamaşması’ ve ‘görmeyi azaltan kamaşma’ gibi ciddi etkilere yol açabildiğini söyledi. Rahatsızlık veren kamaşmanın sürücünün gözlerini kısmaya ve odaklanmayı zorlaştırmaya neden olduğunu, görme yeteneğindeki azalmanın ise yoldaki tehlikeleri fark etmeyi güçleştirdiğini anlattı. Özellikle yaşlı sürücülerde ve uzun süreli ışığa maruz kalma durumlarında göz sağlığı üzerinde kalıcı olumsuz etkiler yaratabileceğinin altını çizdi.
